Grid, iki boyutlu layout için tasarlanmış CSS modülüdür. Flexbox tek boyut (yatay VEYA dikey) için ideal — Grid ise yatay VE dikey aynı anda. Karmaşık sayfa düzenleri için en güçlü araç.

1. Grid Container

Bir elementi display: grid yaptığında, doğrudan çocukları grid item olur.

.container {
    display: grid;
    grid-template-columns: 200px 1fr 200px;
    grid-template-rows: 80px 1fr 60px;
    gap: 16px;
}

Bu, 3 kolon × 3 satırlık bir grid oluşturur:

┌──────┬──────────┬──────┐
│ 200  │   1fr    │ 200  │  80px
├──────┼──────────┼──────┤
│      │          │      │  1fr
├──────┼──────────┼──────┤
│      │          │      │  60px
└──────┴──────────┴──────┘

2. fr Birimi

fr = “fraction” — kalan boş alanın paylaşılma birimi.

.grid {
    display: grid;
    grid-template-columns: 1fr 2fr 1fr;
    /* Toplam 4fr → ilk: %25, orta: %50, son: %25 */
}

Sabit ve esnek karışımı:

.layout {
    display: grid;
    grid-template-columns: 240px 1fr;  /* sidebar sabit, content esnek */
}

3. Item Konumlandırma

grid-column / grid-row

Bir item kaç kolon/satır kaplayacağını belirleyebilir:

.featured {
    grid-column: 1 / 3;       /* 1. satırdan 3. satıra kadar */
    grid-column: 1 / span 2;  /* alternatif: 2 kolon kapla */
    grid-row: 2 / 4;
}

Shorthand: grid-area

.item {
    grid-area: 1 / 2 / 3 / 4;
    /* row-start / column-start / row-end / column-end */
}

4. grid-template-areas (En Sevdiğim)

Layout’unu ASCII art gibi yazabilirsin. CSS’in en görsel özelliği:

.page {
    display: grid;
    grid-template-columns: 240px 1fr 280px;
    grid-template-rows: 80px 1fr 60px;
    grid-template-areas:
        "header header  header"
        "nav    main    aside"
        "footer footer  footer";
    min-height: 100vh;
}

.header { grid-area: header; }
.nav    { grid-area: nav; }
.main   { grid-area: main; }
.aside  { grid-area: aside; }
.footer { grid-area: footer; }

Sayfaya bakar bakmaz layout’u anlayabilirsin. Boş bir hücre istiyorsan "." kullan:

grid-template-areas:
    "header header"
    "nav    main"
    ".      footer";

5. Implicit vs Explicit Grid

Explicit grid — grid-template-columns/rows ile açıkça tanımladıkların.

Implicit grid — Grid’in tanımladığın boyuttan fazla item alması durumunda otomatik ekleyeceği satır/sütunlar.

.grid {
    display: grid;
    grid-template-columns: repeat(3, 1fr);  /* explicit: 3 kolon */
    grid-auto-rows: 100px;                  /* implicit satırlar 100px */
    gap: 16px;
}

Item sayısı 9’dan fazlaysa, yeni satırlar otomatik 100px yüksekliğinde oluşur. grid-auto-flow ile akış yönünü kontrol edebilirsin (row veya column).

6. minmax(), auto-fill, auto-fit

minmax(min, max)

Bir track’in minimum ve maksimum boyutunu belirler:

grid-template-columns: minmax(200px, 1fr) 2fr;
/* İlk kolon en az 200px, en fazla 1fr */

auto-fill vs auto-fit

Otomatik responsive grid için altın kombinasyon:

.gallery {
    display: grid;
    grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(240px, 1fr));
    gap: 16px;
}

Galerilerde auto-fit, kart sayısı bilinmediği durumlarda auto-fill kullan.

7. Hizalama (Flexbox’la Benzer)

Container seviyesinde:

.grid {
    justify-items: center;   /* hücre içinde yatay */
    align-items: center;     /* hücre içinde dikey */
    justify-content: center; /* grid'in yatay konumu */
    align-content: center;   /* grid'in dikey konumu */

    /* shorthand */
    place-items: center;     /* justify + align */
    place-content: center;
}

Item seviyesinde:

.item {
    justify-self: end;
    align-self: start;
}

8. Grid + Flexbox Karması

İkisi rakip değil. Grid ile dış layout, Flexbox ile iç bileşenler:

/* Dış: Grid */
.dashboard {
    display: grid;
    grid-template-columns: 240px 1fr;
    grid-template-rows: 64px 1fr;
    grid-template-areas:
        "sidebar header"
        "sidebar main";
}

/* İç: Flexbox (kartlar arası) */
.main-content {
    display: flex;
    flex-wrap: wrap;
    gap: 16px;
    padding: 24px;
}

Mini Proje: Dashboard Layout

<div class="dashboard">
    <header class="d-header">Header</header>
    <aside class="d-sidebar">Sidebar</aside>
    <main class="d-main">
        <div class="stat">Stat 1</div>
        <div class="stat">Stat 2</div>
        <div class="stat">Stat 3</div>
        <div class="stat">Stat 4</div>
    </main>
</div>
.dashboard {
    display: grid;
    grid-template-columns: 240px 1fr;
    grid-template-rows: 64px 1fr;
    grid-template-areas:
        "sidebar header"
        "sidebar main";
    min-height: 100vh;
    gap: 1px;
    background: #2a2a2a;  /* "gap" rengi */
}

.d-header  { grid-area: header;  background: #0a0a0a; }
.d-sidebar { grid-area: sidebar; background: #0a0a0a; }
.d-main {
    grid-area: main;
    background: #000;
    padding: 24px;

    /* iç grid */
    display: grid;
    grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(220px, 1fr));
    gap: 16px;
    align-content: start;
}

.stat {
    background: #1a1a1a;
    border: 1px solid #2a2a2a;
    border-radius: 8px;
    padding: 20px;
    min-height: 100px;
}

/* Mobile — tek kolona düşür */
@media (max-width: 768px) {
    .dashboard {
        grid-template-columns: 1fr;
        grid-template-rows: 64px auto 1fr;
        grid-template-areas:
            "header"
            "sidebar"
            "main";
    }
}

Tek grid-template-areas değişikliği ile responsive layout — temiz ve okunaklı.

Pratik Sorular

Soru 1: 3 kart yan yana, ortadaki diğerlerinden iki kat geniş, mobilde alt alta olsun. Grid ile yaz.

.cards {
    display: grid;
    grid-template-columns: 1fr 2fr 1fr;
    gap: 16px;
}

@media (max-width: 768px) {
    .cards { grid-template-columns: 1fr; }
}

Soru 2: Sayfada hiç media query olmadan otomatik responsive 4-li kart grid’i.

.grid {
    display: grid;
    grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(220px, 1fr));
    gap: 16px;
}

Soru 3: grid-template-areas olmadan klasik header/sidebar/main/footer layout?

.app { display: grid; grid-template-columns: 240px 1fr; }
.header  { grid-column: 1 / 3; }
.sidebar { grid-row: 2 / 4; }
.main    { /* default position */ }
.footer  { grid-column: 1 / 3; }

Günün Özeti

Bugün CSS’in en güçlü layout sistemini öğrendik:

Yarın Gün 4’te animasyon ve transition’lara geçiyoruz — statik sayfalara hayat veriyoruz.